DZMM Failon Ngayon Interview

Transcript of DZMM Interview of Sen. Trillanes on Railroading of Camarines Sur Bill/Negotiation with China by Gerry Baja

Network: DZMM
Program: Failon Ngayon
Date: September 20, 2012
Anchor: Gerry Baja
Interview with Sen. Antonio Trillanes

BAJA: Senator Magandang Umaga po. Parang fresh na fresh po kayo senator, mukhang hindi kayo napagod. Nakatulog ba kayo kagabi?

TRILLANES: Medyo. Nakatulog naman tayo.

BAJA: Kamusta ho ba? Kamusta kayo?

TRILLANES: Ito, simula kaninang madaling araw, I’ve been doing the rounds kasi kailangan mapaliwanagan yung mga kababayan natin kung ano yung nangyari.

BAJA: Oo nga po eh. Gulat na gulat ang marami, hindi lang ho ang pangkaraniwang mamamayan kundi pati ang media, pati ang mga nasa gobyerno, pati ang mga kasamahan niyong senador. Kanina kausap ko po si Sen. Drilon, isang dati ring Senate President, sabi niya ‘sa nakalipas na labing limang taong pagiginig senador ngayon lang ako nakasaksi ng ganito.’ Paano niyo po ito lalarawan, yung nangyari kahapon?

TRILLANES: I just felt it was the right time to do that dahil medyo kwan na tayo, hindi ko lang nalunok yung pangyayari doon sa Camarines Sur bill, ano? At natuklasan nga natin yung kaugnayan ni GMA kay Senate President Enrile at siya pala’y nagtutulak ng bill na ito. Sa akin hindi ito katanggap tanggap dahil alam niyo naman kung saan tayo nanggaling, nadidiktahan eh. Okay lang sana kung kaibigan niya pero parang may utang na loob na napakalalim, natataranta halos. Alam niyo pagtutulak yang Camarines Sur bill na yan sabi ko nga, meron ngang isang session day na sa kainititan, kasagsagan ng habagat rains hindi ho nag-cancel ng session si Senate President para lang i-tackle yang bill na yan. So ganun ka-determinado kaya kailangan mo kwestyunin. Tapos yung parang ibabalewala yung mga posisyon niyo at isasagasa yang bill na yan. Sa akin hindi po pu-pwede dahil alam ko ikakasama yan ng mga taga Camarines Sur at wala yang maidudulot sa estado. Ang purpose lang nitong paghati ng Camarines Sur ay para mabigyan po ng pwesto ang mga magre-retire na congressman. Yung mga three termers na congressman. Hindi ho maganda yun. Hindi ko papayagan yun as a policy.

BAJA: Hindi ho ba senator mababaw na dahilan ang isang local bill ay siyang pag-ungkatan ng matindi at personal, malalim at maanghang na salitaan sa pagitan ng dalawang senador on national television?

TRILLANES: Yun na nga po ano, kaya magtataka ka rito. Sana kung ordinarily, kung wala, parang namili si Sen. Enrile dito, si GMA ba o si Trillanes. Aba syempre si GMA, sagasa ako dito kay Trillanes. So syempre mas malalim ang kanilang pinag-samahan or mas marami siyang pinakinabangan nung panahon ni GMA, whatever the reason, siya ang pinili. Thinking na kaya niyang mailusot ito. E sa akin talagang inilaban ko ito kasi nagbisita ako sa Camarines Sur, talagang wala hong may gusto eh. Pero the way it was being rushed by Sen. Enrile, parang nangangamatayan na yung mga tao sa Camarines Sur na kailangan lang nila yung paghati ng probinsya para mabuhay sila eh. Hindi ho ganun, wala nga hong clamor eh. In fact karamihan ng nakakausap ko, ayaw nila yun . So I had to do my job as a representative of the people.

BAJA: Pero ang mas nagtulak sa inyo hindi yung mismong bill kundi yung paraan na ginagawa ni Sen. Enrile at yung nasa likod ika niyo na si dating Pangulong Arroyo?

TRILLANES: Kumbaga, it was a confluence of events and various reasons pero primarily yung process na talagang ako nagsabi na ako simula’t sapul na kokontrahin ko ito. So I will interpolate, I will amend and I will vote against it. Parang it doesn’t matter eh, parang walang ano pagka ganon, ganon ang diskarte niya dyan eh. Pag ayaw niya hindi uusad yan pero pagka ganyan na may kalabit sa kanya sinusian siya ni GMA, talagang dire-diretso yan, ang bilis. Sasabihin dinedelay niyo, pero pagtatanungin naman siya ni Sen. Pia Cayetano ilan taon na ba yung RH bill, ibang-iba naman ang dahilan na sasabihin. So, hindi ako komportable doon but worst, yung parang nawalan ng bisa yung aking posisyon at opinyon.

BAJA: Teka muna, nabanggit niyo yung RH bill, ano ho ang ibig sabihin niyo doon? Pati sa RH bill dinidiktahan siya ni GMA?

TRILLANES: Ay hindi po, yung policy ang sinsasabi ko nga dyan sa ano, hindi naman yung sinasabi niya na gusto ko happy ka. Hindi po, ang patakaran niya dyan sa Senado, kung gusto ko isasagasa ko, kung ayaw ko uupuan ko.

BAJA: Okay. So may ebidensya ho ba kayo na si GMA ang nagsususi sa kanya?TRILLANES: Meron pong nasulat sa article sa Philippine Star noong September 6, sinabi po doon ng reporter na si Ms. Cristina Mendez na according to her reliable source, it was GMA herself who called Sen. Enrile to immediately pass this measure. Alam niyo nung lumabas yang report, wala ka namang denial na narinig eh. Wala man lang nagclarify nun. Tapos vinalidate din yang information ng isang kasama natin, isang miyembro ng Senado na privy sa information na yun. So I believe...

BAJA: So may nag confirm na senador?

TRILLANES: Yung sources ko ng information I think, are reliable and it will explain kung bakit ganito, nagkukumahog eh. Hindi mo maintindihan, biruin mo bagyo ita-tackle niyo local bill. Talagang maghahanap ka ng paliwanag bakit ganito ito. Halos mawalan ng bait kapag hindi umuusad. Pagagalitan niya yung mga chief of staff ng ibang senador, tapos siya mismo ang magse-set kung kailan ihe-hear dapat, pagagalitan. Kumbaga ramdam na ramdam mo na... BAJA: Well sa usapan niyo sa palitan ng usapan kahapon, sabi nga mula sa Camsur napunta sa China, Camsur yung diniscuss ninyo pagtayo niya ay China ang kanyang binaggit at kinu-kwestyon. May binasa siyang notes ni Ambassador Brady, detalyadong binabasa niya yung sagot o yung sinabi raw ninyo, tapos kung ano pa ang mga nangyayari doon. Kino-confirm niyo ho ba yung pangyayaring yun?

TRILLANES: Sa akin ho ganito, binasa niya di ho ba? May nakakita ho ba sa atin dun sa mga media? Anong malay natin kung script lang yun ng isang staff niya? Or isang creative scriptwriter? So hindi natin alam kung ano yun kaya dapat inobliga siya na ibigay mo na yan sa media, kung ano mang Brady notes na yan. Hindi naman ako natatakot kung ano ang laman nyan eh. Pakita niya sa inyo para hindi yung namimili siya ng ganito, ‘o yung ganito, tapos may interpretation pa siya, may adlib pa eh. Sa akin ano ba yung sinasabi mo? Anong konteksto niyan yung pagkakaintindi mo nyan? Sa akin, ano ba yung sinasabi mo sa publiko yung authentic documents? Tignan natin hinahamon ko siya.

BAJA: Pero nung una ayaw ninyong ipabasa sa kanya dahil ang sabi niyo sikreto yung usapan, matter of national interest, kaya lang ipinilit niya.

TRILLANES: It was a diplomatic war kasi dapat alam niya ito. In fact, ni-remind ko siya nag point of order ako bawal yan, baka nakakalimutan mo yung tinuro sa inyo sa law school, yung state secret hindi komo Senate president ka. Ayun na nga, ganun siya eh, bully siya, isasagasa niya wala siyang pakielam. Ganun, wina-warningan ko, ngayon nung tinuloy niya I cannot be part of that. Hindi ko ano yan, sige magbasa ka dyan...

BAJA: Kaya-kayo nag walkout?

TRILLANES: Oo. Sa akin, ibigay niya yung dokyumento, yung buo. Pakita mo sa amin. Bakit ayaw mo ipakita? Himahamon ko siya. Tapos kung meron kang nakita, inaakusahan niya ako na may ginawang pagkakamali doon, kasuhan mo ako ang galing galing mong abogado sabi mo eh, edi kasuhan mo ako. Yun ang inaantay ko sa kanya eh. Kaso kanina nung sa show ni Anthony Taberna, hinamon ko siya sabi ko sige kasuhan mo ako, sabi niya ‘hindi, kasi wala akong panahon.’ Alam mo yung mga ganyang alibi, wala, propaganda lang po yan. Pero hindi na uubra. BAJA: Ulitin ko ho yung tanong ko kanina, yung mga binasa niya at siguradong narinig niyo yun at nasa media na paulit ulit binanggit yung mga sinabi niya yung notes, ano sagot niyo doon? Walang nangyari ganon?

TRILLANES: Sa akin ho, kuhain natin yung tunay, kasi mahaba yung usapan namin ni Ambassador Brady. Hindi ko alam yung mga sinasabi niya, baka kasi yun na nga eh, ano malay natin kung dinagdagan ng script kasi siya lang ang nagbasa eh. Wala namang nakakita eh and yet parang he created the impression na parang authentic ito. Hindi komo Sen. Enrile ka, kakagatin na natin kaagad. Remember ito yung nag peke ng ambush niya, may ganon itong taong ito. So yun yung kailangan natin hanapin sa ngayon.

BAJA: Ang mistulang kinukwestyon ngayon yung inyong naging papel bilang backchannel negotiator, ano ho ba talaga? Ikuwento niyo, paano ba talaga nagsimula na kayo’y bilang senador ay naging negosyador ng China?

TRILLANES: Alam niyo kahapon nung nire-reveal niya yan, natatawa nga ako kasi akala niya ide-deny ko. E inamin ko, kasi nung interview ako nung umaga, kumpleto na yun. Naghanda siya kumuha siya ng notes sinabi ko nga, ito 15 times ako nag meeting, kalahati sa ibang bansa, kalahati dito. Nagsimula yan nung nag-uusap kami ni Executive Secretary Jojo Ochoa, iba ang pinagmimitingan namin pero lumabas yung usapin tungkol sa Scarborough Shoal at concern siya na tumataas na yung tensyon, baka daw may kakilala ako sa China.

BAJA: So, Malacañang through Executive Secretary Ochoa ang nagsimula ng conversation na tinatanong kayo kung meron kayong kakilala na pwedeng kausapin?

TRILLANES: Baka makatulong, sabi ko, sige i-establish ko yung contact ko. Noong last year kasi I went there on an official visit, sabi ko ita-try ko. Pero sabi ko ipaalam mo ako kay presidente. So I assume na ipinaalam niya. Yan po ang simula niyan, walang lumapit kanino parang it just came out. So nagsimula ako noong Mayo, yun yung kainitan ng sitwasyon, napakaraming barko dyan, napakainit ng tensyon, yung palitan ng salitang maaanghang. Natapos yung trabaho ko July-August, ngayon wala nang tensyon, wala na ring barko sa Scarborough Shoal, meron tatlo pero nasa international waters na. So nagawa ho natin yung pinapagawa sa atin. Yung pagba-backchannel hindi ho yung papupuntahin ako doon tapos diskarte, tulad ng sinasabi ni Sen. Enrile. Apparently hindi pa siya nakakapag backchannel siguro sa tanangbuhay niya at sa ganitong level. Akala niya ganon na tipong ako daw may diskarte, wala ho akong diskarte kasi magdadala ka lang ng proposal at magbibigay sila ng counter proposal until you reach a compromise.

BAJA: Yung proposal na dala niyo kanino galing?

TRILLANES: Sa presidente yan.

BAJA: Nagkausap rin kayo ni presidente tungkol dito?

TRILLANES: Lahat, all the time.

BAJA: Si Sec. Ochoa?

TRILLANES: Hindi na. Nung gumagalaw na ako, it was the president himself.

BAJA: At nagrereport kayo sa bawat byahe ninyo?

TRILLANES: Yes. ‘O president, pupunta ako magmi-meet kami ng counterpart, ano ho ba yung parameters natin?’ Tapos sasabihin niya, ‘Ito lang ang pwedeng mangyari.’ ‘O sige sasabihin ko yan.’ Sasabihin naman nung kabila, ‘Baka pwedeng ganito?’ Babalik ako, ‘ganito daw,’ tapos sabi niya ‘hindi pwede, ganito.’ So ganon.

BAJA: Taga-dala lang kayo ng mensahe?

TRILLANES: Oo, wala hong diskarte dito? Ang presidente ang nagko-call ng shots everytime. Nagtataka ako kung ano ang kinukwestyon niyo? Irregularity, undue interfere, what are you talking about? Tapos ang problema natin ang nawala at wala tayong ibinigay ni-isang inch ng territory, wala tayong ibinigay. Marami tayong nakuhang concessions, yung mga saging na exports natin, yung nagkaroon pa tayo ng moratorium doon sa debt payments natin sa Northrail tapos na restructure pa yan for two years. So may mga ganito tayong nakuhang ano, wala tayong ibinigay.

BAJA: Sa tono ho ni Senate President kahapon ay parang meron kayong isinusuko eh, mayroon kayong ibinibigay, yung Scarborough...

TRILLANES: Papaano ho wala siyang alam kung ano ang nangyayari. Akala niya yung dokyumento ay para siyang nakakita ng isang treasure. Tuwang tuwa siya, hindi niya alam tapos na ang problema, ano yung tinutulak ko daw na may tinutulak akong pabor sa China. Papaano, yung presidente ang nagdedecide eh, unless tinitira na niya si Presidente Aquino. Kasi kinukwestyon niya ako, nagsabi na inauthorize ako, sinabi na sa kanya nung Cabinet meeting, ‘Sen.Enrile, I authorized Sen. Trillanes’ sa harap niya .

BAJA: Sinabihan siya?

TRILLANES: Oo, nung Cabinet meeting noong July 4. Tapos ngayon pinapalabas niya na may mali, na senador ako pinadala ako.

BAJA: Ulitin natin, July 4 sa isang cabinet meeting..

TRILLANES: Katabi ko si Sen. Enrile, tinanong niya yan kay Presidente Aquino. Sinabi niya I asked, ano ito? Bakit authorized ba ito? Sino ang nag authorize kay Trillanes? Sinabi mismo ni Presidente Aquino sa kanya, ‘Sen. Enrile I authorize Sen. Trillanes,’ tapos ang usapan. Pero ngayon parang pinapalabas niya na ang senador ay hindi pwedeng mag-backchannel kaya nga na-educate tayong lahat ni Anthony kanina noong sinabi niyang si Sen. Laxalt din ang ginamit ni Pres. Reagan, I think envoy papunta rito, backchannel kay Pres. Marcos. Hindi rin alam ng State Department nila. So nacite nito as an example which helped enlighten everyone na every citizen of the republic can be tapped or any citizen as backchannel negotiator.

BAJA: Tama ho, maski ibang senador na kasamahan niyo ay sinasabing pwede din talagang mangyari. Well, ang tindi ng mga salita, ng mga binitiwan niyong salita, binitiwan ni Senate President Enrile, meron na ho bang nagsusubok na kayo’y mapagbati na ngayon pa lang?

TRILLANES: Baka ngayon hindi pa talaga pwede, masyado pang mainit eh. The emotions are running high, palagay ko hindi pa pupwede yan at this point. But ano naman tayo eh, we’re civil person so I think later on we can be civil to each other.

BAJA: Nacionalista member kayo, may move po ba? May pagkilos ho ba para dito ang partido?

TRILLANES: Dun sa Camarines Sur bill, nagkaroon po ng party stand declared by Sen. Manny Villar to oppose that Camsur Bill.

BAJA: Gusto niyo ho bang mapalitan na bilang Senate President si Enrile?

TRILLANES: Opo.

BAJA: May numero na ho ba kayo?

TRILLANES: Hindi ko ho masasabi yan . Ako ay talagang magtatrabaho para dyan. Ang mga pwede pong pumalit, nandyan po si Sen. Villar at Sen. Drilon, mga dating Senate president. So sila po yung ano dyan.BAJA: Senator, salamat po at good luck po sa inyo.-end-

OFFICE OF SENATOR ANTONIO “SONNY” F. TRILLANES IV
TRANSCRIPT
20 SEPTEMBER 2012

Attachments

DZMM Failon Ngayon Part 1


DZMM Failon Ngayon Part 2